Brihadeeswarar Temple Thanjavur: അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ശില്പകലയുടെ മഹത്വം | Ananthadhara | 2026
തമിഴ്നാട്ടിലെ തഞ്ചാവൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രം (രാജരാജേശ്വരം) ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. ലോകപ്രശസ്തമായ ഈ ക്ഷേത്രം യുനസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശിവനെ പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ചരിത്രവും ശില്പകലയും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന അതുല്യ സൃഷ്ടിയാണ്.Brihadeeswarar Temple Thanjavur
ചരിത്രപശ്ചാത്തലം
ചോഴ സാമ്രാജ്യത്തിലെ മഹാരാജാവായ രാജരാജ ചോഴൻ ഒന്നാമൻ ആണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്. എ.ഡി. 985-ൽ ആരംഭിച്ച നിർമ്മാണം 1010-ഓടെ പൂർത്തിയായി.
ആദ്യകാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രം തിരുവുടയാർ കോവിൽ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പിന്നീട് “പെരിയ കോവിൽ” എന്നും “രാജരാജേശ്വരം” എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടു. മറാത്ത ഭരണകാലത്ത് “ബൃഹദീശ്വരം” എന്ന പേര് പ്രചാരത്തിലായി.

വാസ്തുവിദ്യയിലെ അത്ഭുതങ്ങൾ
ഈ ക്ഷേത്രം പൂർണ്ണമായും കരിങ്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച മഹത്തായ സൃഷ്ടിയാണ്. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ സാങ്കേതികവിദ്യയെ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഇത് അത്ഭുതകരമായ നേട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.Brihadeeswarar Temple Thanjavur
- പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ ഉയരം ഏകദേശം 66 മീറ്റർ
- മുകളിലെ ശിഖരക്കല്ലിന്റെ ഭാരം ഏകദേശം 90 ടൺ
- 4 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ചെരിവ് ഉപയോഗിച്ച് ഈ കല്ല് മുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയതായി വിശ്വാസം
- ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിന്റെ വിസ്തീർണം ഏകദേശം 800 x 400 അടി
ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലുള്ള നിർമ്മാണരീതിയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം.

നന്ദിമണ്ഡപവും ശില്പകലയും
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഒറ്റക്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച മഹാനന്ദി.
- ഉയരം: ഏകദേശം 12 അടി
- നീളം: 20 അടി
- ഭാരം: ഏകദേശം 25 ടൺ
നന്ദിമണ്ഡപത്തിലെ ചിത്രങ്ങളും കൊത്തുപണികളും ആ കാലഘട്ടത്തിലെ കലാപാരമ്പര്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.Brihadeeswarar Temple Thanjavur
ഗോപുരങ്ങളും ശില്പസൗന്ദര്യവും
ക്ഷേത്രത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന ഗോപുരങ്ങളുണ്ട്:
1. കേരളാന്തകൻ തിരുവാസൽ
രാജരാജൻ കേരളരാജാവിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനുള്ള സ്മരണയായി നൽകിയ പേര്. മനോഹരമായ ശില്പങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്.
2. രാജരാജൻ തിരുവാസൽ
പുരാണകഥകൾ ആലേഖനം ചെയ്ത ശില്പങ്ങളാൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ശിവപുരാണവും മഹാഭാരതസംഭവങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം.
ശില്പിയും നിർമ്മാണസംഘവും
ഈ മഹത്തായ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപകല്പന കുഞ്ചരമല്ലൻ പെരുന്തച്ചൻ എന്ന ശില്പിയാണ് നിർവഹിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്ര മതിലുകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്.

കലയും സംസ്കാരവും
ചോഴ ഭരണകാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു കലാകേന്ദ്രമായിരുന്നു.
- 50 ഗായകർ കീർത്തനങ്ങൾക്കായി
- 400 നർത്തകികൾ നൃത്തപ്രകടനങ്ങൾക്ക്
- 100 വാദ്യകലാകാരന്മാർ സംഗീതത്തിനായി
ഇത് ക്ഷേത്രത്തെ ഒരു സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി.
ചുമർചിത്രങ്ങളും കൊത്തുപണികളും
ക്ഷേത്രത്തിലെ ചുമർചിത്രങ്ങൾ ചോഴ കലാരീതിയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. മാർക്കണ്ഡേയപുരാണം, തിരുവിളയാടൽ കഥകൾ എന്നിവ ഇവിടെ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭരതനാട്യത്തിന്റെ 108 അഭിനയമുദ്രകളും ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു.
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകൾ
- ശിവൻ – ലിംഗരൂപത്തിൽ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ
- ചണ്ഡികേശ്വരൻ
- ഗണപതി
- സുബ്രഹ്മണ്യൻ
- ദക്ഷിണാമൂർത്തി, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ ഉപദേവതകൾ
ദേവി പ്രതിഷ്ഠയായ പെരിയനായകി അമ്മാൾ ക്ഷേത്രവും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഇന്നത്തെ പ്രാധാന്യം
ഇന്ന് ഈ ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ കീഴിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പൈതൃകം ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക അഭിമാനമാണ്.
സമാപനം
തഞ്ചാവൂരിലെ രാജരാജേശ്വരം ക്ഷേത്രം ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യൻ ശില്പകലയുടെ ഉന്നതമായ പ്രതീകമാണ്. ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നിർമ്മിച്ച ഈ മഹാസൃഷ്ടി ഇന്നും ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
