Kottiyoor Temple Festival: കൊട്ടിയൂരിലെ വൈശാഖ മഹോത്സവത്തിന്റെ വിശേഷങ്ങളും ആചാരങ്ങളും | Ananthadhara 2026
കണ്ണൂർ: കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വിശിഷ്ടമായ ആത്മീയ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം. പ്രകൃതിയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും അപൂർവ സംഗമമായി അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വൈശാഖ മഹോത്സവം എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്നു.
ഇടവ മാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ ആരംഭിച്ച് മിഥുന മാസത്തിലെ ചിത്തിര നക്ഷത്രത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന 28 ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് കൊട്ടിയൂരിൽ നടക്കുന്നത്. സാധാരണ ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായ ആചാരക്രമങ്ങളാണ് ഇവിടെ പിന്തുടരുന്നത്.Kottiyoor Temple Festival

കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം
വടക്കൻ കേരളത്തിലെ പ്രധാന ശൈവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ കൊട്ടിയൂർ, പുരാണപരമായി ദക്ഷയാഗം നടന്ന സ്ഥലം എന്ന വിശ്വാസത്തോടെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പുരാണമനുസരിച്ച്, സതിദേവിയുടെ പിതാവായ ദക്ഷൻ നടത്തിയ യാഗത്തിൽ ശിവനെ അപമാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് സതി യാഗാഗ്നിയിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു. തുടർന്ന് വീരഭദ്രൻ ദക്ഷന്റെ യാഗശാല തകർത്തുവെന്ന ഐതിഹ്യമാണ് കൊട്ടിയൂരിന്റെ ആത്മീയപ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നത്.Kottiyoor Temple Festival
ഈ പുരാണസംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു തന്നെയാണ് ഇവിടെ ഇന്നും നിരവധി പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ നടക്കുന്നത്.

ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂറും അക്കരെ കൊട്ടിയൂറും
കൊട്ടിയൂരിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ക്ഷേത്രം രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നതാണ്.
ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ സ്ഥിരം ക്ഷേത്രമാണ്. വർഷം മുഴുവൻ ഇവിടെ പൂജകൾ നടക്കും.
അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവകാലത്ത് മാത്രമാണ് തുറക്കുന്നത്. ഉത്സവം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ താൽക്കാലിക ക്ഷേത്രസമുച്ചയം നിർമ്മിക്കുകയും ഉത്സവാവസാനത്തോടെ അത് പൊളിച്ചുമാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ബാവലിപ്പുഴയാണ് ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രഭാഗങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നത്.
ഉത്സവത്തിന്റെ തുടക്കം
മേടമാസത്തിലെ വിശാഖ നാളിലാണ് ഉത്സവത്തിന് മുന്നോടിയായ ആലോചനകൾ നടക്കുന്നത്.
തുടർന്ന് പ്രധാന ചടങ്ങുകളായ:
- നീരെഴുന്നള്ളത്ത്
- ചോതി വിളക്ക്
- നാളം തുറക്കൽ
- നെയ്യാട്ടം
എന്നിവയോടെ ഉത്സവം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിക്കുന്നു.

നെയ്യാട്ടം: കൊട്ടിയൂരിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ്
കൊട്ടിയൂർ മഹോത്സവത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചടങ്ങാണ് നെയ്യാട്ടം.
പ്രത്യേക വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾ ശുദ്ധ നെയ്യ് കലശങ്ങളിൽ നിറച്ച് അക്കരെ കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. തുടർന്ന് ശിവലിംഗത്തിൽ നെയ്യഭിഷേകം നടത്തുന്നു.
ഈ ചടങ്ങിന് മുമ്പായി കർശനമായ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.Kottiyoor Temple Festival
ഇളനീരാട്ടം
കൊട്ടിയൂരിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിശേഷമാണ് ഇളനീരാട്ടം.
ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ ഇളനീർ സമർപ്പിക്കുന്നു. പിന്നീട് ഈ ഇളനീർ ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു.
ശിവന്റെ കോപശമനത്തിനായാണ് ഇളനീരാട്ടം നടക്കുന്നതെന്നാണ് വിശ്വാസം.
സ്ത്രീ പ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരങ്ങൾ
ഉത്സവത്തിലെ ചില ദിവസങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രവേശനമുണ്ട്.
എന്നാൽ പ്രത്യേക ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആചാരപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലവിൽ വരും. മകം നാൾ മുതൽ ചില വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രവേശനനിയമങ്ങൾ കർശനമാകുന്നു.
ഇത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുരാതന ആചാരക്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന അപൂർവ ഉത്സവം
കൊട്ടിയൂരിനെ മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് പ്രകൃതിയോടുള്ള അതിന്റെ അടുപ്പമാണ്.
- വെള്ളത്തിലൂടെ പ്രദക്ഷിണം
- താൽക്കാലിക ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണം
- വനമേഖലയിൽ ആചാരങ്ങൾ
- സമൂഹങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത പങ്കാളിത്തം
എന്നിവയാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകതകൾ.
ഓടപ്പൂവിന്റെ പ്രത്യേകത
കൊട്ടിയൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ വിശ്വാസവസ്തുവാണ് ഓടപ്പൂവ്.
ദക്ഷന്റെ താടിയുടെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കുന്ന ഇത് ഭക്തർ വാങ്ങി വീടുകളിൽ സൂക്ഷിക്കാറുണ്ട്.
കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് എത്താൻ
കണ്ണൂരിൽ നിന്ന്
കണ്ണൂരിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 68 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലാണ് കൊട്ടിയൂർ.
റൂട്ട്:
കണ്ണൂർ – കൂത്തുപറമ്പ് – നെടുമ്പൊയിൽ – കേളകം – കൊട്ടിയൂർ
തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന്
തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 58 കിലോമീറ്റർ.
വയനാട്ടിൽ നിന്ന്
ബത്തേരി – മാനന്തവാടി – പാൽച്ചുരം – അമ്പയത്തോട് – കൊട്ടിയൂർ
സമീപ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ
- കണ്ണൂർ
- തലശ്ശേരി
സമാപനം
ആത്മീയതയും പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവും പുരാണചരിത്രവും ഒത്തുചേരുന്ന അപൂർവ അനുഭവമാണ് കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവം.
കേരളത്തിലെ പ്രധാന തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ കൊട്ടിയൂർ, ഓരോ വർഷവും ലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്ന ആത്മീയ കേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു.
