Temple Pradakshinam Rules 2026: ക്ഷേത്ര പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുമ്പോള് അറിയേണ്ട പ്രധാന നിയമങ്ങള് | Ananthadhara
ക്ഷേത്ര ദര്ശനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ് പ്രദക്ഷിണം. ദേവനെ വലതുവശത്താക്കി ഭക്തിയോടെ ചുറ്റി നടക്കുന്നതാണ് പ്രദക്ഷിണം. എന്നാല് ക്ഷേത്രത്തില് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യേണ്ട കൃത്യമായ രീതി പലര്ക്കും വ്യക്തമായി അറിയാറില്ല.
പ്രദക്ഷിണം ഒരു ശാരീരിക ചലനം മാത്രമല്ല. അത് മനസിനെയും ആത്മാവിനെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ആരാധന രീതിയാണെന്ന് ആചാരഗ്രന്ഥങ്ങള് പറയുന്നു.Temple Pradakshinam Rules
പ്രദക്ഷിണം എങ്ങനെ നടത്തണം?
ക്ഷേത്ര പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുമ്പോള് തൊഴുകൈയോടെ പതുക്കെ നടക്കണം. ഓരോ അടിയും ശ്രദ്ധയോടെ വയ്ക്കുകയും ദേവന്റെ നാമമോ സ്തോത്രങ്ങളോ ജപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉത്തമമാണ്.Temple Pradakshinam Rules
ദേവന്റെ രൂപം മനസില് ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം പ്രദക്ഷിണം. അനാവശ്യ സംഭാഷണങ്ങളും വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പും ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആചാരങ്ങളില് പറയുന്നു.
ബലിക്കല്ലുകള്ക്കു പുറത്തുകൂടിയാണ് സാധാരണ പ്രദക്ഷിണം നടത്തേണ്ടത്.
പ്രദക്ഷിണ സമയത്തെ നടത്തം എങ്ങനെയായിരിക്കണം?
തന്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളില് പ്രദക്ഷിണത്തിന്റെ നടത്തത്തെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേകമായി പറയുന്നുണ്ട്. പ്രസവസമയത്തോട് അടുക്കുന്ന സ്ത്രീയുടെ തലയില് എണ്ണ നിറച്ച കുടം വച്ചാല് എത്ര ശ്രദ്ധയോടെയും പതുക്കെയുമാകും നടക്കുക, അതുപോലെയുള്ള ശാന്തതയോടെയും ഏകാഗ്രതയോടെയും വേണം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യാന്.
ഇത് ഭക്തിയുടെ ആഴവും ശ്രദ്ധയും പ്രകടമാക്കുന്നതാണ്.
ശിവക്ഷേത്രങ്ങളില് വ്യത്യസ്ത നിയമം
മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളില് പൂര്ണ പ്രദക്ഷിണം സാധാരണമായിരുന്നാലും ശിവക്ഷേത്രങ്ങളില് പൂര്ണ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യാറില്ല.
ആചാരപ്രകാരം സഹസ്രാരചക്രത്തെ പരമശിവ പദമായി സങ്കല്പ്പിക്കുന്നതിനാലാണ് ശിവക്ഷേത്രങ്ങളില് പ്രത്യേക പ്രദക്ഷിണക്രമം പാലിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് ശിവക്ഷേത്ര ദര്ശനത്തിന് മുമ്പ് അവിടുത്തെ ആചാരക്രമം മനസിലാക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.
പ്രദക്ഷിണം എന്ന വാക്കിന്റെ അര്ഥം
പ്രദക്ഷിണം എന്ന വാക്കിലെ ഓരോ അക്ഷരത്തിനും പ്രത്യേക ആത്മീയ അര്ഥമുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം.
‘പ്ര’ – മനസ്സിലെ അശാന്തി അകറ്റി ശാന്തി നല്കുന്നു.
‘ദ’ – മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
‘ക്ഷി’ – പാപങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു.
‘ണ’ – ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തില് പ്രവേശിക്കുമ്പോള് പാലിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്
കുളിച്ച് ശുദ്ധിയായി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നതാണ് ഉചിതം. ഭസ്മധാരണം നടത്തി ശുഭ്രവസ്ത്രമോ അല്ലെങ്കില് നനച്ചെടുത്ത ശുദ്ധവസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നത് ആചാരപരമായി ശ്രേഷ്ഠമായി കണക്കാക്കുന്നു.
ക്ഷേത്ര ഗോപുരത്തിലെത്തുമ്പോള് ആദ്യം ഗോപുരത്തെ വന്ദിക്കണം. പിന്നീട് വലിയ ബലിക്കല്ലിന് സമീപമെത്തി ദേവനെ സ്മരിച്ച് തൊഴണം.
അതിനുശേഷം ദേവനെ വലതുവശത്താക്കി പ്രദക്ഷിണവഴിയിലൂടെ ചുറ്റി നടക്കാം.
പ്രദക്ഷിണത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസം
പ്രധാന ദേവനെ ചുറ്റിയുള്ള പ്രദക്ഷിണത്തിന് പ്രത്യേക ഫലമുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം.
- നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുകൂടി ചെയ്യുന്ന പ്രദക്ഷിണത്തിന് കൂടുതല് പുണ്യം ലഭിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു.
- ക്ഷേത്ര മതില്ക്കെട്ടിനു പുറത്തുകൂടി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താല് അതിലും കൂടുതല് ഫലം ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
- ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്രാമത്തിനു ചുറ്റുമായുള്ള പ്രദക്ഷിണത്തിന് വലിയ ആത്മീയ ഫലമുണ്ടെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
നാലമ്പലത്തിനുള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്
പുറത്തെ പ്രദക്ഷിണം പൂര്ത്തിയാക്കിയ ശേഷം ബലിക്കല്ലിന്റെ ഇടതുവശത്ത് എത്തി വീണ്ടും ദേവനെ തൊഴുത ശേഷമേ നാലമ്പലത്തിനുള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാവൂ.
ഇത് ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളില് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭാഗമാണ്.
ഉപസംഹാരം
പ്രദക്ഷിണം ഒരു പതിവ് ചടങ്ങ് മാത്രമല്ല, ആത്മീയ അനുഭവം കൂടിയാണ്. ശരിയായ രീതിയില് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താല് മനസ്സിന് ശാന്തിയും ഏകാഗ്രതയും ലഭിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
ക്ഷേത്ര ദര്ശനത്തിന് പോകുന്ന ഓരോ ഭക്തനും പ്രദക്ഷിണ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
About the Author
